Ngáy là gì?
Ngáy xảy ra khi luồng không khí đi qua mũi và miệng bị cản trở một phần trong khi ngủ, khiến các mô ở họng rung lên và tạo ra âm thanh quen thuộc đó. Dù thường vô hại, ngáy to hoặc ngáy dai dẳng có thể làm gián đoạn giấc ngủ và có thể là dấu hiệu của ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn. Dưới đây chúng tôi giải thích tại sao ngáy xảy ra, các nguyên nhân thường gặp và các lựa chọn điều trị hiện có.
Ngáy xảy ra như thế nào?
Ngáy xảy ra khi các cơ ở họng giãn ra quá mức trong khi ngủ, gây tắc nghẽn một phần đường thở. Khi không khí phải khó khăn lắm mới đi qua được những đường dẫn khí bị hẹp này, các mô ở họng, lưỡi và vòm miệng mềm rung lên, tạo ra tiếng ngáy.
Có một số bộ phận của hệ hô hấp liên quan đến ngáy, bao gồm:
Đường mũi: Nghẹt mũi do dị ứng, lệch vách ngăn mũi hoặc cảm lạnh có thể góp phần gây ngáy.
- Vòm miệng mềm và lưỡi gà: Khi vòm miệng mềm (phần phía sau của vòm miệng) và lưỡi gà rung lên, chúng có thể gây ra tiếng ngáy.
- Lưỡi: Lưỡi khi thả lỏng có thể tụt ra sau và làm tắc nghẽn đường thở, đặc biệt là trong khi ngủ.
Các nguyên nhân thường gặp gây ngáy
- Đường thở mũi bị tắc nghẽn: Nghẹt mũi do cảm lạnh, dị ứng hoặc lệch vách ngăn mũi có thể làm tắc các đường dẫn khí và dẫn đến ngáy.
- Thừa cân hoặc béo phì: Cân nặng dư thừa, đặc biệt là quanh vùng cổ, có thể gây áp lực lên đường thở, làm tăng khả năng ngáy.
- Tư thế ngủ: Nằm ngửa khi ngủ có thể khiến lưỡi và các mô mềm ở họng xẹp xuống, dẫn đến tắc nghẽn đường thở.
- Uống rượu bia: Rượu bia làm giãn các cơ ở họng, làm tăng khả năng ngáy.
- Tuổi tác: Khi con người già đi, các cơ ở họng có xu hướng giãn ra nhiều hơn trong khi ngủ, điều này có thể góp phần gây ngáy.
- Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA): Đây là tình trạng nghiêm trọng hơn, trong đó ngáy đi kèm với những lần ngừng thở lặp đi lặp lại. OSA cần được chăm sóc y tế vì nó có thể dẫn đến các biến chứng sức khỏe khác, chẳng hạn như cao huyết áp và bệnh tim.
Ảnh hưởng của ngáy đối với sức khỏe
Ngáy đôi khi không chỉ là một sự phiền toái. Ngáy có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ, dẫn đến mệt mỏi ban ngày, cáu gắt và khó tập trung. Nếu ngáy là do ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) gây ra, nó có thể liên quan đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn, bao gồm:
- Cao huyết áp
- Bệnh tim
- Đột quỵ
- Tiểu đường
Trong những trường hợp như vậy, quý vị nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế để xác định có cần điều trị hay không.
Các lựa chọn điều trị ngáy
Việc điều trị ngáy phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra. Dưới đây là một số giải pháp có thể áp dụng:
- Thay đổi lối sống: Giảm cân, tránh uống rượu bia trước khi đi ngủ và nằm nghiêng khi ngủ có thể giúp giảm ngáy.
- Miếng dán mũi hoặc thuốc xịt mũi: Miếng dán mũi và thuốc xịt thông mũi có thể giúp mở rộng đường mũi, cho phép không khí lưu thông tốt hơn.
- Dụng cụ đeo trong miệng: Các dụng cụ ngậm miệng đặc biệt có thể được đeo vào ban đêm để giúp giữ đường thở thông thoáng bằng cách điều chỉnh vị trí của hàm và lưỡi.
- Liệu pháp áp lực đường thở dương liên tục (CPAP): Đối với người bị ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, máy CPAP cung cấp một luồng không khí ổn định qua mặt nạ để giữ đường thở thông thoáng trong khi ngủ.
- Phẫu thuật: Trong những trường hợp nặng hơn, phẫu thuật có thể được khuyến nghị để loại bỏ mô thừa hoặc điều chỉnh các vấn đề về cấu trúc như lệch vách ngăn mũi.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào ngáy là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng?
Nếu ngáy đi kèm với những lần ngừng thở lặp đi lặp lại hoặc mệt mỏi ban ngày, đó có thể là ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn. Hãy đi khám bác sĩ, vì OSA có liên quan đến cao huyết áp và bệnh tim.
