Viêm phế quản mạn tính

Viêm phế quản mạn tính là gì?

 — Viêm phế quản là tình trạng kích ứng ở phế quản, tức các ống dẫn khí ra vào phổi. Bệnh gây ho có đờm (đàm). Ở người bị viêm phế quản mạn tính, cơn ho này kéo dài từ 3 tháng trở lên, trong 2 năm liên tiếp trở lên. Viêm phế quản mạn tính và khí phế thũng có thể xuất hiện như một phần của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). COPD có thể gây khó thở và thường gặp nhất là do hút thuốc lá.

Vì sao tôi bị viêm phế quản mạn tính?

 — Nguyên nhân phổ biến nhất của viêm phế quản mạn tính là hút thuốc lá, có thể gây tổn thương phổi vĩnh viễn. Người ta cũng có thể bị viêm phế quản mạn tính do hít phải khói hoặc khí độc.

Các triệu chứng của viêm phế quản mạn tính là gì?

 — Các triệu chứng bao gồm:
  • Ho vào hầu hết các ngày trong ít nhất 3 tháng, trong 2 năm liên tiếp
  • Ho hoặc khạc ra đờm trong hoặc màu trắng
  • Cảm thấy rất mệt mỏi
  • Cảm thấy khó thở
  • Khó chịu hoặc tức ngực

Tôi có cần làm xét nghiệm không?

 — Có. Bác sĩ có thể làm một số xét nghiệm, bao gồm:
  • Chụp X-quang ngực – Xét nghiệm này có thể cho thấy các bệnh khác có thể gây ra cơn ho của quý vị, chẳng hạn như viêm phổi.
  • Đo hô hấp ký – Trong xét nghiệm này, quý vị hít một hơi thật sâu rồi thổi ra thật nhanh và thật mạnh vào một ống. Một máy nối với ống sẽ đo lượng khí quý vị có thể thổi ra khỏi phổi và tốc độ thổi.
Nếu kết quả đo hô hấp ký của quý vị không bình thường, bác sĩ hoặc điều dưỡng sẽ cho quý vị dùng thuốc qua bình hít. Sau đó họ sẽ kiểm tra lại cho quý vị. Việc này giúp bác sĩ hoặc điều dưỡng tìm hiểu xem vấn đề của quý vị là do viêm phế quản mạn tính hay do một bệnh phổi khác, chẳng hạn như hen suyễn. Đáp ứng với thuốc hít có thể hỗ trợ việc đánh giá, nhưng tự nó không thể phân biệt hen suyễn với COPD. Bác sĩ sẽ diễn giải kết quả cùng với các triệu chứng và tiền sử bệnh của quý vị.

Tôi có thể tự làm gì để cảm thấy dễ chịu hơn không?

 — Có. Nếu quý vị hút thuốc, hãy bỏ thuốc. Đây là điều quan trọng nhất quý vị có thể làm cho bệnh viêm phế quản mạn tính của mình. Không quan trọng quý vị đã hút thuốc bao lâu hay hút nhiều đến đâu. Bỏ thuốc sẽ làm chậm tiến triển của bệnh và giúp quý vị cảm thấy dễ chịu hơn. Hãy tiêm vắc xin cúm hằng năm và hỏi bác sĩ xem quý vị cần tiêm những loại vắc xin phế cầu nào. Các bệnh nhiễm trùng như cúm và viêm phổi có thể gây hại cho phổi của quý vị. Điều quan trọng là cố gắng phòng ngừa chúng.

Viêm phế quản mạn tính được điều trị như thế nào?

 — Có 3 loại điều trị chính cho viêm phế quản mạn tính:
  • Thuốc – Có rất nhiều loại thuốc theo toa để điều trị viêm phế quản mạn tính. Hầu hết mọi người dùng các bình hít giúp mở rộng đường thở hoặc làm giảm sưng viêm trong đường thở. Thường thì người bệnh cần dùng nhiều hơn 1 loại bình hít cùng lúc. Đôi khi, người bệnh cần một loại thuốc dạng viên gọi là prednisolone khi các triệu chứng trở nặng hơn bình thường.
  • Oxy – Nếu bệnh nặng hơn, một số người cần dùng oxy để thở.
  • Phục hồi chức năng hô hấp – Trong chương trình phục hồi chức năng hô hấp, người bệnh học những điều có thể làm để cải thiện triệu chứng. Họ học các bài tập và cách thở có thể giúp làm dịu triệu chứng.

Câu hỏi thường gặp

Viêm phế quản mạn tính khác với hen suyễn như thế nào?

Đo hô hấp ký giúp đánh giá luồng khí thở, nhưng đáp ứng với thuốc hít tự nó không thể phân biệt hen suyễn với COPD. Bác sĩ cũng cân nhắc các triệu chứng và tiền sử bệnh của quý vị.

Người viết

Dr Bassem Dawood là bác sĩ chuyên khoa hô hấp và giấc ngủ (MBChB (Hons), FRACP) và là bác sĩ trưởng của Sleep and Lung Care, với các lĩnh vực quan tâm đặc biệt là phát hiện sớm và theo dõi ung thư phổi, nốt phổi và siêu âm nội phế quản (EBUS). Bác sĩ khám bệnh tại các phòng khám của Sleep and Lung Care ở Melbourne và làm việc tại Khoa Hô hấp của Northern Hospital.