Mất ngủ

Mất ngủ là gì?

Mất ngủ là một vấn đề về giấc ngủ. Người bị mất ngủ khó đi vào giấc ngủ hoặc khó duy trì giấc ngủ, hoặc không cảm thấy được nghỉ ngơi khi thức dậy. Mất ngủ không phải là chuyện số giờ ngủ của một người. Mỗi người cần một lượng giấc ngủ khác nhau.

Các triệu chứng của mất ngủ là gì?

Người bị mất ngủ thường:

• Khó đi vào giấc ngủ hoặc khó duy trì giấc ngủ
• Cảm thấy mệt mỏi hoặc buồn ngủ vào ban ngày
• Hay quên hoặc khó suy nghĩ rõ ràng
• Trở nên cáu kỉnh, lo âu, dễ bực bội hoặc trầm cảm
• Có ít năng lượng hoặc ít hứng thú làm việc hơn
• Mắc lỗi hoặc gặp tai nạn thường xuyên hơn bình thường
• Lo lắng về việc mình thiếu ngủ

Các triệu chứng này có thể nặng đến mức ảnh hưởng đến các mối quan hệ hoặc công việc của một người. Hơn nữa, chúng có thể xảy ra ngay cả ở những người có vẻ ngủ đủ giờ.

Tôi có cần làm xét nghiệm nào không?

Có lẽ là không. Hầu hết những người bị mất ngủ không cần làm xét nghiệm nào. Bác sĩ hoặc điều dưỡng có thể sẽ biết được vấn đề là gì chỉ bằng cách trò chuyện với quý vị. Họ cũng có thể yêu cầu quý vị ghi nhật ký hằng ngày trong 1 đến 2 tuần, trong đó quý vị theo dõi mình ngủ như thế nào mỗi đêm. Trong một số trường hợp, người bệnh cần làm các xét nghiệm giấc ngủ đặc biệt, chẳng hạn như “đa ký giấc ngủ” hoặc “đo hoạt động cơ thể (actigraphy)”.

• Đa ký giấc ngủ là một xét nghiệm thường kéo dài suốt đêm và được thực hiện tại phòng xét nghiệm giấc ngủ. Trong quá trình xét nghiệm, các thiết bị theo dõi được gắn lên cơ thể quý vị để ghi lại cử động, hoạt động của não, nhịp thở và các chức năng khác của cơ thể.
• Đo hoạt động cơ thể (actigraphy) sử dụng một thiết bị ghi lại hoạt động và cử động bằng một máy theo dõi hoặc bộ cảm biến chuyển động, thường được đeo ở cổ tay. Xét nghiệm này được thực hiện tại nhà, trong vài ngày đêm. Xét nghiệm sẽ ước tính quý vị ngủ bao nhiêu và vào lúc nào.

Tôi có thể làm gì để cải thiện tình trạng mất ngủ của mình?

Quý vị có thể thực hành “vệ sinh giấc ngủ” tốt. Điều đó có nghĩa là quý vị:

• Chỉ ngủ đủ để cảm thấy được nghỉ ngơi rồi ra khỏi giường
• Đi ngủ và thức dậy vào cùng một giờ mỗi ngày
• Đừng cố ép mình phải ngủ. Nếu quý vị không ngủ được, hãy ra khỏi giường và thử lại sau.
• Chỉ dùng cà phê, trà và các thực phẩm có caffeine khác vào buổi sáng
• Tránh rượu bia vào cuối buổi chiều, buổi tối và trước khi đi ngủ
• Tránh hút thuốc, đặc biệt là vào buổi tối
• Giữ phòng ngủ tối, mát, yên tĩnh và không có những thứ gợi nhớ đến công việc hoặc những điều khác khiến quý vị căng thẳng
• Giải quyết những vấn đề của quý vị trước khi đi ngủ
• Tập thể dục vài ngày mỗi tuần, nhưng không tập ngay trước khi đi ngủ
• Tránh nhìn vào điện thoại hoặc thiết bị đọc sách (“máy đọc sách điện tử”) phát ra ánh sáng trước khi đi ngủ. Điều này có thể khiến quý vị khó đi vào giấc ngủ hơn.

Những điều khác có thể cải thiện giấc ngủ bao gồm:

• Liệu pháp thư giãn, trong đó quý vị tập trung thư giãn tất cả các cơ trên cơ thể, lần lượt từ 1 cơ này sang 1 cơ khác
• Làm việc với chuyên viên tư vấn hoặc chuyên gia tâm lý để giải quyết những vấn đề có thể gây ngủ kém

Tôi có nên đi khám bác sĩ không?

Có. Nếu quý vị bị mất ngủ và tình trạng này đang gây phiền toái cho quý vị, hãy đi khám bác sĩ. Bác sĩ có thể có những gợi ý về cách khắc phục vấn đề.

Có thuốc nào giúp tôi ngủ không?

Có, có những loại thuốc giúp ngủ. Nhưng quý vị chỉ nên thử dùng thuốc sau khi đã thử các biện pháp được mô tả ở trên. Quý vị cũng không nên dùng thuốc ngủ mỗi đêm trong thời gian dài. Nếu không, quý vị có thể trở nên lệ thuộc vào thuốc để ngủ. Mất ngủ đôi khi do các vấn đề sức khỏe tâm thần gây ra, chẳng hạn như trầm cảm hoặc lo âu. Nếu đó là trường hợp của quý vị, quý vị có thể được lợi từ thuốc chống trầm cảm hơn là thuốc hỗ trợ giấc ngủ. Thuốc chống trầm cảm thường cải thiện giấc ngủ và cũng có thể giúp ích cho những nỗi lo khác.

Tôi có thể dùng rượu bia để giúp ngủ không?

Không, đừng dùng rượu bia như một cách hỗ trợ giấc ngủ. Mặc dù rượu bia khiến quý vị buồn ngủ lúc đầu, nhưng nó làm gián đoạn giấc ngủ vào cuối đêm.

Câu hỏi thường gặp

Tôi có cần khảo sát giấc ngủ khi bị mất ngủ không?

Thường là không. Hầu hết các trường hợp mất ngủ được chẩn đoán dựa trên bệnh sử của quý vị, đôi khi kết hợp với nhật ký giấc ngủ trong một đến hai tuần. Các xét nghiệm giấc ngủ như đa ký giấc ngủ hoặc đo hoạt động cơ thể (actigraphy) chỉ cần thiết trong một số trường hợp nhất định.