Mất ngủ

Mất ngủ là gì?

Mất ngủ được ghi nhận khi quý vị thường xuyên thấy khó đi vào giấc ngủ hoặc khó duy trì giấc ngủ. Mất ngủ có nhiều dạng khác nhau.

• Khó đi vào giấc ngủ: mất hơn 30 phút mới ngủ được
• Khó duy trì giấc ngủ: thức trong đêm (hơn 30–45 phút)
• Thức dậy quá sớm: thức dậy sớm hơn dự định mà không thể ngủ lại được
• Kết hợp các khó khăn nêu trên

Mất ngủ là một vấn đề thường gặp

Hơn một phần ba số người thỉnh thoảng bị mất ngủ. Mất ngủ ngắn hạn thường do những điều như các sự kiện căng thẳng trong cuộc sống, rối loạn do lệch múi giờ (jet lag), thay đổi môi trường ngủ, một số bệnh cấp tính và các thuốc kích thích gây ra. Thói quen ngủ bình thường sẽ trở lại khi sự kiện cấp tính đó qua đi. Mất ngủ mạn tính là tình trạng khó ngủ ít nhất 3 đêm mỗi tuần trong ít nhất 3 tháng, gây ảnh hưởng đến hoạt động ban ngày. Có nhiều nguyên nhân gây mất ngủ kéo dài. Những nguyên nhân này bao gồm:

• Mất ngủ thứ phát – do nhiều vấn đề nội khoa và tâm thần khác nhau, cũng như do sử dụng lâu dài các chất gây nghiện và rượu bia.
• Rối loạn giấc ngủ nguyên phát – bao gồm rối loạn nhịp sinh học, hội chứng ngưng thở khi ngủ do trung ương kèm mất ngủ, các hội chứng ngủ không đủ giấc và hội chứng cử động chân tay theo chu kỳ hoặc hội chứng chân bồn chồn.
• Mất ngủ vô căn – mất ngủ không rõ nguyên nhân, trước đây gọi là mất ngủ khởi phát từ thời thơ ấu.

Nguyên nhân gây mất ngủ là gì?

Mất ngủ có nhiều nguyên nhân, có thể bao gồm:

• Mất ngủ thứ phát
• • • Một số loại thuốc và chất, ví dụ như thuốc hen suyễn hoặc thuốc huyết áp, caffeine, rượu bia hoặc hút thuốc lá
    • Đau mạn tính và các bệnh gây khó chịu khác
    • Căng thẳng trong công việc hoặc trong cuộc sống cá nhân
    • Trầm cảm
    • Lo âu và lo lắng, bao gồm cả lo lắng về việc không ngủ đủ giấc
• Các rối loạn giấc ngủ nguyên phát
• • rối loạn nhịp sinh học ngày đêm
  • hội chứng ngưng thở khi ngủ do trung ương kèm mất ngủ
  • các hội chứng ngủ không đủ giấc
  • hội chứng cử động chân tay theo chu kỳ hoặc hội chứng chân bồn chồn. Người lớn tuổi có sức khỏe kém có nguy cơ cao hơn. Ngoài ra, tỷ lệ mắc ở phụ nữ cao gấp đôi so với nam giới.

Ai có nguy cơ?

Người lớn tuổi có sức khỏe kém có nguy cơ cao hơn, và tỷ lệ mất ngủ ở phụ nữ cao gấp đôi so với nam giới. Đôi khi không có nguyên nhân rõ ràng gây mất ngủ, trong trường hợp đó, tình trạng này được gọi là mất ngủ nguyên phát.

Để chuẩn bị cho buổi khám giấc ngủ, hãy ghi lại giờ đi ngủ và giờ thức dậy thường lệ, những khoảng thời gian thức giấc trong đêm và việc ngủ kém ảnh hưởng đến ban ngày của quý vị như thế nào. Hãy mang theo danh sách các loại thuốc và sản phẩm hỗ trợ giấc ngủ quý vị đang dùng.

Điều trị như thế nào?

Điều này tùy thuộc vào nguyên nhân gây mất ngủ. Cải thiện những thói quen ngủ không tốt có thể giúp ích. Đối với mất ngủ mạn tính, liệu pháp nhận thức hành vi cho chứng mất ngủ (CBT-I) là phương pháp điều trị đầu tiên được khuyến nghị. Nếu quý vị vẫn còn gặp vấn đề, quý vị có thể cần sự trợ giúp chuyên khoa sâu hơn. Đôi khi các bác sĩ chuyên khoa giấc ngủ sẽ đề nghị làm khảo sát giấc ngủ để chắc chắn hiểu rõ điều gì có thể đang gây ra tình trạng ngủ kém và đồng thời kiểm tra xem có ngưng thở khi ngủ hay không.

Còn thuốc ngủ thì sao?

Nếu quý vị chỉ thỉnh thoảng dùng, thuốc ngủ có thể giúp quý vị có một đêm ngon giấc. Tuy nhiên, nếu dùng thường xuyên, quý vị sẽ quen thuốc và thuốc sẽ không còn hiệu quả như trước. Ngoài ra, thuốc ngủ có thể gây lệ thuộc và khi đó có thể khó ngừng dùng. Thuốc ngủ phải được sử dụng theo chỉ dẫn của bác sĩ có chuyên môn.