Viêm phổi ở người lớn (nhiễm trùng đường hô hấp dưới do vi khuẩn)

Viêm phổi là gì?

 — Viêm phổi là tình trạng nhiễm trùng ở phổi gây ho, sốt và khó thở. Đây là một bệnh nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người trên 65 tuổi và những người có các vấn đề sức khỏe khác. Viêm phổi thường do vi khuẩn gây ra nhưng cũng có thể do vi-rút hoặc các mầm bệnh khác.

Các triệu chứng của viêm phổi là gì?

 — Các triệu chứng thường gặp bao gồm:

  • Ho
  • Sốt (nhiệt độ từ 38°C trở lên)
  • Khó thở
  • Đau khi hít thở sâu
  • Tim đập nhanh
  • Ớn lạnh run rẩy

Khi người bị viêm phổi ho, họ thường ho ra đờm hoặc chất nhầy.

Tôi có nên đi khám bác sĩ hoặc điều dưỡng nếu nghĩ mình bị viêm phổi không?

 — Có, hãy đi khám bác sĩ hoặc điều dưỡng càng sớm càng tốt. Viêm phổi có thể nhẹ. Nhưng bệnh cũng có thể rất nghiêm trọng, đặc biệt nếu quý vị không được điều trị kịp thời. Điều đặc biệt quan trọng là quý vị phải đi khám bác sĩ hoặc điều dưỡng ngay lập tức nếu:

  • Cơn ho của quý vị ngày càng nặng hơn
  • Quý vị bắt đầu thấy khó thở khi làm những việc hằng ngày hoặc khi nghỉ ngơi
  • Quý vị bị đau ngực khi hít vào
  • Quý vị đột nhiên thấy tệ hơn sau khi đã đỡ cảm lạnh hoặc cúm
  • Quý vị có hệ miễn dịch suy yếu, ví dụ do nhiễm HIV, đã ghép tạng hoặc ghép tế bào gốc (tủy xương), hoặc đang dùng thuốc ức chế hệ miễn dịch
  • Quý vị đã có sẵn bệnh phổi nghiêm trọng, chẳng hạn như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính hoặc khí phế thũng
  • Quý vị từ 65 tuổi trở lên

Nếu bác sĩ hoặc điều dưỡng cho rằng quý vị có thể bị viêm phổi, họ có thể sẽ chụp X-quang ngực cho quý vị. Chụp X-quang ngực là cách tốt nhất để biết quý vị có bị viêm phổi hay không.

Viêm phổi được điều trị như thế nào?

 — Viêm phổi do vi khuẩn được điều trị bằng thuốc kháng sinh. Những thuốc này tiêu diệt mầm bệnh gây viêm phổi. Hầu hết mọi người có thể uống thuốc kháng sinh dạng viên tại nhà, nhưng một số người cần được điều trị tại bệnh viện. Hãy nhớ uống hết toàn bộ thuốc kháng sinh, ngay cả khi quý vị thấy khỏe hơn trước khi uống xong.

Viêm phổi do influenza (hay “bệnh cúm”) được điều trị bằng thuốc kháng vi-rút.

Bao lâu thì tôi sẽ thấy khỏe hơn?

 — Quý vị sẽ bắt đầu thấy khỏe hơn sau 3 đến 5 ngày kể từ khi bắt đầu uống thuốc kháng sinh. Hầu hết mọi người có thể trở lại sinh hoạt bình thường trong vòng một tuần sau khi bắt đầu điều trị. Dù vậy, quý vị có thể cảm thấy mệt mỏi hoặc ho trong một tháng hoặc lâu hơn sau khi được điều trị. Mặc dù cơn ho này có thể mất một thời gian mới hết, nhưng thường nhẹ hơn so với lúc quý vị mới bị bệnh.

Tôi nên chăm sóc bản thân như thế nào cho đến khi hồi phục?

 — Hãy nghỉ ngơi nhiều và uống nhiều nước.

Nếu quý vị không cần nằm viện, bác sĩ hoặc điều dưỡng có thể sẽ muốn gặp hoặc trao đổi với quý vị vài ngày sau khi quý vị bắt đầu điều trị. Điều này nhằm đảm bảo bệnh viêm phổi của quý vị đang thuyên giảm. Họ cũng nên khám lại cho quý vị sau khi quý vị khỏe hơn để đảm bảo mọi thứ đã trở lại bình thường.

Nếu các triệu chứng không cải thiện hoặc nặng hơn sau khi bắt đầu điều trị, hãy báo cho bác sĩ hoặc điều dưỡng.

Tôi có thể làm gì để không bị viêm phổi trở lại?

 — Quý vị có thể rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước, hoặc dùng dung dịch sát khuẩn tay có cồn. Làm như vậy sẽ giúp bảo vệ quý vị khỏi mầm bệnh.

Cũng có vắc xin phòng loại viêm phổi do vi khuẩn phổ biến nhất. Nhưng vắc xin phế cầu không được khuyến cáo cho tất cả mọi người. Hãy hỏi bác sĩ xem quý vị có nên tiêm hay không. Quý vị nên tiêm vắc xin cúm hằng năm.

 

Người viết

Dr Bassem Dawood là bác sĩ chuyên khoa hô hấp và giấc ngủ (MBChB (Hons), FRACP) và là bác sĩ trưởng của Sleep and Lung Care, với các lĩnh vực quan tâm đặc biệt là phát hiện sớm và theo dõi ung thư phổi, nốt phổi và siêu âm nội phế quản (EBUS). Bác sĩ khám bệnh tại các phòng khám của Sleep and Lung Care ở Melbourne và làm việc tại Khoa Hô hấp của Northern Hospital.