Hành động theo giấc mơ (rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM)
Rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM là gì?
Rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM là tình trạng một người hành động theo giấc mơ của mình. Điều này có thể bao gồm các cử động đột ngột và những cơn nói hoặc la hét bất chợt. Trong một số trường hợp, tình trạng này có thể dẫn đến chấn thương.
Mỗi đêm, cơ thể quý vị trải qua 2 loại giấc ngủ khác nhau. Chúng được gọi là giấc ngủ “chuyển động mắt nhanh” (REM) và giấc ngủ “không REM”. Quý vị luân phiên qua từng loại nhiều lần trong đêm. Trong giấc ngủ REM, mắt quý vị thường giật nhẹ nhưng cơ thể bình thường không cử động. Giấc ngủ REM là lúc hầu hết các giấc mơ diễn ra. Ở người bị rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM, cơ thể không nằm yên như bình thường trong giấc ngủ REM.
Rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM khác với mộng du, là khi một người đi lại trong lúc đang ngủ. Mộng du phổ biến ở trẻ em hơn người lớn, và hầu hết mọi người sẽ hết khi lớn lên. Người bị rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM thường bắt đầu có triệu chứng khi lớn tuổi, thường ở độ tuổi 60 hoặc 70. Rối loạn này bắt đầu từ từ và nặng dần theo thời gian. Nó thường liên quan đến các bệnh lý khác.
Các triệu chứng của rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM là gì?
Triệu chứng chính là hành động theo giấc mơ của quý vị. Ví dụ, nếu quý vị mơ thấy mình đang đánh nhau, quý vị có thể làm động tác đấm hoặc đá trên giường. Hầu hết các cơn này kéo dài chưa đến một phút. Quý vị cũng có thể nói hoặc la hét trong khi ngủ. Những cơn rất dữ dội có thể làm quý vị tỉnh giấc, nhưng quý vị có thể vẫn ngủ suốt những cơn nhẹ hơn.
Người bị rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM thường có nhiều triệu chứng nhất vào nửa sau của đêm. Đó là vì cơ thể quý vị trải qua nhiều giấc ngủ REM hơn trong khoảng thời gian này. Những giấc mơ mà người bệnh hành động theo thường đáng sợ hoặc khó chịu. Hành động theo giấc mơ có thể gây chấn thương, ví dụ như khi quý vị ngã khỏi giường hoặc va vào vật gì đó. Nó cũng có thể gây nguy hiểm cho người ngủ cùng nếu quý vị có những cử động mạnh hoặc bạo lực.
Nguyên nhân gây rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM là gì?
Rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM là do những thay đổi trong não gây ra. Những thay đổi này có thể liên quan đến:
- Bệnh Parkinson, là một rối loạn của não ảnh hưởng đến vận động, học tập và trí nhớ
- Sa sút trí tuệ thể Lewy, một rối loạn khác của não gây ra các vấn đề về trí nhớ
- Các bệnh lý khác ảnh hưởng đến não, chẳng hạn như đột quỵ hoặc khối u
- Chứng ngủ rũ, là một rối loạn giấc ngủ khiến quý vị luôn cảm thấy buồn ngủ và ngủ thiếp đi đột ngột
- Một số loại thuốc, chẳng hạn như thuốc dùng để điều trị trầm cảm
Ở những người cuối cùng mắc bệnh Parkinson hoặc một rối loạn khác của não, có thể phải mất nhiều tháng hoặc nhiều năm mới xuất hiện các triệu chứng khác. Nếu bác sĩ cho rằng quý vị có nguy cơ mắc một trong những rối loạn này, bác sĩ sẽ trao đổi với quý vị về ý nghĩa của điều đó. Trong nhiều trường hợp, có những phương pháp điều trị có thể giúp ích.
Tôi có nên đi khám bác sĩ không?
Có. Nếu quý vị hoặc người ngủ cùng nhận thấy quý vị hành động theo giấc mơ, hãy đi khám bác sĩ hoặc điều dưỡng. Họ sẽ hỏi về các cơn xảy ra trong giấc ngủ cũng như bất kỳ triệu chứng nào khác mà quý vị có.
Tôi có cần làm xét nghiệm không?
Có. Nếu bác sĩ hoặc điều dưỡng nghi ngờ quý vị bị rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM, họ sẽ gửi quý vị đi làm “khảo sát giấc ngủ”. Với xét nghiệm này, quý vị sẽ ngủ qua đêm tại phòng xét nghiệm giấc ngủ ở bệnh viện hoặc phòng khám của bác sĩ. Quý vị sẽ được kết nối với các máy khác nhau để theo dõi nhịp tim, hơi thở và các chức năng khác của cơ thể. Kết quả xét nghiệm có thể cho bác sĩ hoặc điều dưỡng biết quý vị có bị rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM hay một rối loạn giấc ngủ khác hay không.
Rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM được điều trị như thế nào?
Nếu quý vị có các cơn xảy ra thường xuyên, gây phiền toái hoặc nguy hiểm trong khi ngủ, bác sĩ có thể đề nghị dùng thuốc. Các thuốc dùng để điều trị rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM bao gồm:
- Melatonin: Melatonin là một hormone được một tuyến trong não sản xuất tự nhiên. Dùng thêm melatonin trước khi đi ngủ có thể giúp cơ thể quý vị nằm yên trong giấc ngủ REM. Tại Úc, melatonin dùng cho rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM cần có toa bác sĩ. Tuy nhiên, điều quan trọng là quý vị cần phối hợp với bác sĩ để tìm ra liều phù hợp cho mình. Điều này có thể bao gồm việc bắt đầu với liều thấp rồi tăng dần cho đến khi các triệu chứng của quý vị cải thiện.
- Clonazepam: Clonazepam là một loại thuốc dùng để điều trị lo âu. Thuốc này có thể giúp điều trị rối loạn hành vi trong giấc ngủ REM trong một số trường hợp. Hầu hết các bác sĩ thích thử điều trị bằng melatonin trước, vì melatonin có ít tác dụng phụ hơn clonazepam.
Nếu bác sĩ cho rằng thuốc chống trầm cảm đang gây ra các triệu chứng khi ngủ của quý vị, việc ngừng hoặc đổi thuốc có thể khắc phục vấn đề.
Tôi có thể tự làm gì không?
Có. Có những việc quý vị có thể làm để giúp bảo vệ bản thân và người ngủ cùng. Quý vị có thể:
- Dời những đồ dễ vỡ, chẳng hạn như đèn, ra xa giường ngủ
- Nếu trong nhà có vũ khí, như súng, hãy đảm bảo chúng được cất giữ an toàn, cách xa nơi quý vị ngủ
Nếu quý vị thường xuyên có các cơn bạo lực, cách an toàn nhất có thể là quý vị và người ngủ cùng ngủ riêng. Nếu quý vị thường ngã hoặc nhảy khỏi giường, quý vị có thể thử dùng túi ngủ trên sàn hoặc thanh chắn giường có đệm.
