Hen suyễn ở người lớn

Hen suyễn là gì?

— Hen suyễn là một bệnh có thể khiến quý vị khó thở. Các triệu chứng hen suyễn có thể nhẹ hoặc nặng, và có thể xuất hiện rồi biến mất. Đôi khi các triệu chứng hen suyễn xuất hiện rất đột ngột. Cơn hen xảy ra khi các đường thở trong phổi bị hẹp lại và viêm. Hen suyễn có thể di truyền trong gia đình.

Các triệu chứng của hen suyễn là gì?

— Các triệu chứng hen suyễn có thể bao gồm:
      • Thở khò khè hoặc thở có tiếng
      • Ho
  • Cảm giác tức nặng ở ngực
  • Khó thở
Các triệu chứng có thể xảy ra mỗi ngày, mỗi tuần hoặc thưa hơn. Triệu chứng có thể từ nhẹ đến nặng. Mặc dù hiếm gặp, một cơn hen đôi khi thậm chí có thể dẫn đến tử vong.

Có xét nghiệm nào để chẩn đoán hen suyễn không?

— Có. Bác sĩ sẽ hỏi quý vị về các triệu chứng và cho quý vị làm xét nghiệm hô hấp để xem phổi của quý vị hoạt động như thế nào.

Hen suyễn được điều trị như thế nào?

— Hen suyễn được điều trị bằng nhiều loại thuốc khác nhau. Thuốc có thể ở dạng bình hít, dạng lỏng hoặc dạng viên. Bác sĩ sẽ kê thuốc dựa trên tần suất và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng của quý vị. Thuốc hen suyễn tác dụng theo 1 trong 2 cách:
  • Thuốc cắt cơn nhanh làm ngưng triệu chứng nhanh chóng – trong vòng 5 đến 15 phút. Hầu hết mọi người bị hen suyễn đều có một bình hít thuốc cắt cơn nhanh mang theo bên mình. Người bệnh dùng các thuốc này bất cứ khi nào có triệu chứng hen. Hầu hết mọi người cần dùng các thuốc này 1 hoặc 2 lần một tuần – hoặc thưa hơn. Nhưng khi triệu chứng hen nặng hơn, có thể cần dùng nhiều liều hơn. Một số người có thể cảm thấy run tay sau khi dùng các thuốc này. Một số ít người còn cần một máy gọi là “máy phun khí dung” để hít thuốc.
  • Thuốc kiểm soát dài hạn giúp kiểm soát hen suyễn và ngăn ngừa các triệu chứng trong tương lai. Tất cả người lớn bị hen suyễn đều cần điều trị bao gồm một loại corticosteroid dạng hít. Bác sĩ sẽ tư vấn cho quý vị nên dùng bình hít nào và khi nào dùng.
Điều rất quan trọng là quý vị dùng tất cả các thuốc bác sĩ kê, đúng theo cách được hướng dẫn. Quý vị có thể phải dùng thuốc vài lần một ngày. Quý vị có thể không cảm nhận được thuốc đang có tác dụng, nhưng điều đó không có nghĩa là thuốc không giúp ích cho quý vị. Dùng thuốc không đúng cách có thể khiến các triệu chứng nặng hơn. Nếu các triệu chứng đột ngột nặng hơn nhiều, quý vị thậm chí có thể phải vào bệnh viện để điều trị.

Kế hoạch hành động cho bệnh hen suyễn là gì?

— Kế hoạch hành động cho bệnh hen suyễn là một danh sách các hướng dẫn cho quý vị biết:
  • Những thuốc nào cần dùng mỗi ngày tại nhà
  • Những thuốc nào cần dùng nếu các triệu chứng nặng hơn
  • Khi nào cần tìm sự trợ giúp hoặc gọi xe cứu thương
Mọi người bị hen suyễn đều nên có một kế hoạch hành động hen suyễn bằng văn bản được xây dựng cùng với bác sĩ. Khi đó, quý vị và bác sĩ sẽ cùng nhau lập kế hoạch này. Là một phần của kế hoạch hành động, quý vị có thể cần dùng một thiết bị gọi là “dụng cụ đo lưu lượng đỉnh.” Thổi vào dụng cụ này sẽ cho thấy phổi của quý vị đang hoạt động như thế nào. Bác sĩ sẽ chỉ cho quý vị cách sử dụng đúng bình hít và dụng cụ đo lưu lượng đỉnh.

Tôi có nên đi khám bác sĩ hoặc điều dưỡng không?

— Có. Hãy đi khám bác sĩ hoặc điều dưỡng nếu quý vị lên cơn hen và các triệu chứng không cải thiện hoặc nặng hơn sau khi dùng thuốc cắt cơn nhanh. Nếu các triệu chứng nghiêm trọng, hãy gọi xe cứu thương. Nếu quý vị cần dùng thuốc hen suyễn mỗi ngày, quý vị nên đi khám bác sĩ hoặc điều dưỡng mỗi 6 tháng hoặc thường xuyên hơn.

Có thể phòng ngừa các triệu chứng hen suyễn không?

— Có. Quý vị có thể giúp phòng ngừa các triệu chứng hen suyễn của mình. Quý vị có thể tránh xa những thứ gây ra triệu chứng hoặc làm triệu chứng nặng hơn. Bác sĩ gọi những thứ này là “yếu tố khởi phát.” Nếu quý vị biết các yếu tố khởi phát của mình là gì, hãy tránh chúng càng nhiều càng tốt. Một số yếu tố khởi phát thường gặp bao gồm:
  • Bụi
  • Nấm mốc
  • Động vật, chẳng hạn như chó và mèo
  • Phấn hoa và cây cỏ
  • Khói thuốc lá
  • Bị cảm lạnh hoặc cúm (đó là lý do vì sao việc tiêm vắc xin cúm là quan trọng)
  • Căng thẳng
Nếu quý vị không thể tránh được một số yếu tố khởi phát nhất định, hãy trao đổi với bác sĩ về những gì quý vị có thể làm. Ví dụ, tập thể dục có thể tốt cho người bị hen suyễn ngay cả khi đó là một yếu tố khởi phát hen. Nhưng quý vị có thể cần dùng thêm một liều thuốc hít cắt cơn nhanh trước khi tập thể dục. Tìm hiểu thêm

Câu hỏi thường gặp

Hen suyễn được chẩn đoán như thế nào?

Bác sĩ sẽ hỏi về các triệu chứng của quý vị và sắp xếp một xét nghiệm chức năng hô hấp để đánh giá phổi của quý vị hoạt động tốt đến mức nào. Sau đó, việc điều trị sẽ dựa trên tần suất và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng.

Người viết

Dr Bassem Dawood là bác sĩ chuyên khoa hô hấp và giấc ngủ (MBChB (Hons), FRACP) và là bác sĩ trưởng của Sleep and Lung Care, với các lĩnh vực quan tâm đặc biệt là phát hiện sớm và theo dõi ung thư phổi, nốt phổi và siêu âm nội phế quản (EBUS). Bác sĩ khám bệnh tại các phòng khám của Sleep and Lung Care ở Melbourne và làm việc tại Khoa Hô hấp của Northern Hospital.