Buồn ngủ ban ngày

Buồn ngủ ban ngày là gì?

Buồn ngủ quá mức ban ngày có nghĩa là cảm thấy buồn ngủ trong những giờ mà lẽ ra quý vị phải tỉnh táo và minh mẫn. Tình trạng này thường liên quan đến thói quen ngủ kém, nhưng cũng có thể là dấu hiệu của một rối loạn giấc ngủ như ngưng thở khi ngủ, chứng ngủ rũ hoặc mất ngủ. Vì ngủ gật trong lúc sinh hoạt bình thường hoặc khi lái xe có thể nguy hiểm, tình trạng buồn ngủ ban ngày kéo dài cần được đánh giá đúng cách, thường bằng khảo sát giấc ngủ.

Nguyên nhân gây buồn ngủ ban ngày là gì?

Buồn ngủ ban ngày có thể do:

  • Không có thói quen ngủ tốt – Ví dụ, không có đủ thời gian ngủ vào ban đêm hoặc không có lịch ngủ đều đặn.
  • Một rối loạn giấc ngủ, chẳng hạn như:
  • Ngưng thở khi ngủ – Người mắc tình trạng này ngừng thở trong những khoảng thời gian ngắn khi ngủ.
  • Chứng ngủ rũ – Người mắc tình trạng này rất buồn ngủ vào ban ngày và đôi khi ngủ thiếp đi đột ngột trong lúc sinh hoạt bình thường.
  • Mất ngủ – Người mắc tình trạng này khó đi vào giấc ngủ hoặc khó ngủ liền giấc.
  • Những điều làm gián đoạn giấc ngủ của quý vị, chẳng hạn như:
  • Tiếng ồn – Ví dụ, nếu quý vị mới có em bé, bé có thể khóc và đánh thức quý vị vào ban đêm.
  • Các tình trạng sức khỏe, chẳng hạn như hội chứng chân bồn chồn hoặc chuột rút chân về đêm.
  • Thay đổi lịch sinh hoạt ảnh hưởng đến giấc ngủ – Điều này có thể bao gồm làm ca đêm hoặc đi đến một múi giờ khác.
  • Thuốc – Một số loại thuốc có thể gây buồn ngủ ban ngày.

Tôi có thể tự làm gì để cảm thấy dễ chịu hơn không?

Điều đó tùy thuộc vào nguyên nhân gây buồn ngủ ban ngày của quý vị. Nhưng quý vị có thể thử tạo thói quen ngủ tốt. Điều này có nghĩa là quý vị:

  • Đi ngủ và thức dậy vào cùng một giờ mỗi ngày.
  • Chỉ uống đồ uống có chứa caffeine vào buổi sáng (bao gồm cà phê và trà).
  • Tránh rượu bia.
  • Tránh hút thuốc, đặc biệt là vào buổi tối.
  • Giảm cân nếu quý vị bị thừa cân.
  • Tập thể dục vài ngày mỗi tuần, nhưng không tập ngay trước khi đi ngủ.
  • Tránh nằm ngửa khi ngủ. (Điều này không phải lúc nào cũng thực hiện được và không phải lúc nào cũng hiệu quả.)
  • Tránh nhìn vào điện thoại hoặc thiết bị đọc sách (“máy đọc sách điện tử”) phát ra ánh sáng trước khi đi ngủ. Điều này có thể khiến quý vị khó đi vào giấc ngủ hơn.

Tôi có nên đi khám bác sĩ không?

Hãy đi khám bác sĩ nếu:

  • Quý vị thường rất buồn ngủ vào ban ngày.
  • Quý vị ngủ thiếp đi giữa lúc đang sinh hoạt bình thường.
  • Quý vị ngủ thiếp đi trong tình huống nguy hiểm, chẳng hạn như khi đang lái xe.
  • Quý vị nhìn thấy hoặc nghe thấy những thứ không thực sự tồn tại.
  • Khi thức dậy, quý vị không thể cử động ngay được.
  • Cơ bắp của quý vị cảm thấy yếu đi khi quý vị cười, phấn khích hoặc tức giận.

Tôi có cần làm xét nghiệm không?

Bác sĩ sẽ quyết định quý vị nên làm những xét nghiệm nào. Có nhiều xét nghiệm khác nhau, nhưng có thể quý vị không cần làm xét nghiệm nào cả. Điều này tùy thuộc vào tuổi, các triệu chứng khác và hoàn cảnh riêng của quý vị.

“Khảo sát giấc ngủ” là xét nghiệm phổ biến nhất mà các bác sĩ dùng để tìm nguyên nhân gây buồn ngủ ban ngày. Với xét nghiệm này, quý vị sẽ ngủ qua đêm tại phòng xét nghiệm giấc ngủ ở bệnh viện hoặc phòng khám bác sĩ. Quý vị được kết nối với các máy khác nhau để theo dõi nhịp tim, nhịp thở và các chức năng khác của cơ thể. Kết quả xét nghiệm cho bác sĩ hoặc điều dưỡng biết quý vị có bị rối loạn giấc ngủ hay không.

Bác sĩ cũng có thể yêu cầu quý vị ghi nhật ký hằng ngày trong 1 đến 2 tuần, trong đó quý vị theo dõi mình ngủ như thế nào mỗi đêm.

Buồn ngủ ban ngày được điều trị như thế nào?

Điều đó tùy thuộc vào nguyên nhân gây buồn ngủ ban ngày của quý vị. Các phương pháp điều trị có thể bao gồm:

  • Thay đổi lối sống – Có thể bao gồm thay đổi lịch làm việc, ngủ trưa, giảm cân, hoặc tránh caffeine và rượu bia.
  • Các thiết bị đeo vào ban đêm – Những thiết bị này có thể giúp người bị ngưng thở khi ngủ.
  • Thuốc – Có thể giúp quý vị tỉnh táo vào ban ngày hoặc ngủ ngon hơn vào ban đêm.
  • Phẫu thuật – Một số ít người bị ngưng thở khi ngủ được phẫu thuật để điều trị. Nhưng hầu hết mọi người không cần phẫu thuật để điều trị buồn ngủ ban ngày.

Có thể phòng ngừa buồn ngủ ban ngày không?

 — Quý vị có thể giảm nguy cơ buồn ngủ ban ngày bằng cách tạo thói quen ngủ tốt. Nếu bác sĩ hoặc điều dưỡng kê thuốc hoặc chỉ định một thiết bị để đeo, hãy sử dụng đúng theo hướng dẫn của họ.

 

Câu hỏi thường gặp

Khi nào tôi nên đi khám bác sĩ về tình trạng buồn ngủ ban ngày?

Hãy đi khám bác sĩ nếu quý vị thường rất buồn ngủ, ngủ thiếp đi trong lúc sinh hoạt bình thường hoặc khi lái xe, nhìn thấy hoặc nghe thấy những thứ không có thật, hoặc cảm thấy yếu người khi cười hoặc tức giận.

Người viết

Dr Bassem Dawood là bác sĩ chuyên khoa hô hấp và giấc ngủ (MBChB (Hons), FRACP) và là bác sĩ trưởng của Sleep and Lung Care, với các lĩnh vực quan tâm đặc biệt là phát hiện sớm và theo dõi ung thư phổi, nốt phổi và siêu âm nội phế quản (EBUS). Bác sĩ khám bệnh tại các phòng khám của Sleep and Lung Care ở Melbourne và làm việc tại Khoa Hô hấp của Northern Hospital.