Ngưng thở khi ngủ

Ngưng thở khi ngủ là gì?

— Ngưng thở khi ngủ là tình trạng khiến quý vị ngừng thở trong những khoảng thời gian ngắn khi đang ngủ. Có 2 loại ngưng thở khi ngủ. Một loại gọi là “ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn,” và loại kia gọi là “ngưng thở khi ngủ trung ương.” Trong ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, quý vị ngừng thở vì họng bị hẹp lại hoặc đóng kín. Trong ngưng thở khi ngủ trung ương, quý vị ngừng thở vì não không gửi đúng tín hiệu đến các cơ để quý vị thở. Khi nói về ngưng thở khi ngủ, người ta thường muốn nói đến ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn, và đó là nội dung của bài viết này. Người bị ngưng thở khi ngủ không biết rằng mình ngừng thở khi đang ngủ. Nhưng đôi khi họ giật mình thức giấc hoặc thở hổn hển. Họ cũng thường được người thân cho biết rằng mình ngáy.

Các triệu chứng của ngưng thở khi ngủ là gì?

— Các triệu chứng chính của ngưng thở khi ngủ là ngáy to, mệt mỏi và buồn ngủ ban ngày. Các triệu chứng khác có thể bao gồm:

• Ngủ không yên giấc
• Thức giấc vì nghẹt thở hoặc thở hổn hển
• Đau đầu buổi sáng, khô miệng hoặc đau họng
• Thức dậy đi tiểu nhiều lần
• Thức dậy cảm thấy không sảng khoái hoặc uể oải
• Khó suy nghĩ rõ ràng hoặc khó ghi nhớ

Một số người bị ngưng thở khi ngủ không có triệu chứng, hoặc không biết mình có triệu chứng. Họ có thể cho rằng mệt mỏi hay ngáy nhiều là chuyện bình thường.

Tôi có nên đi khám bác sĩ hoặc điều dưỡng không?

— Có. Nếu quý vị nghĩ mình có thể bị ngưng thở khi ngủ, hãy đi khám bác sĩ.

Có xét nghiệm nào để chẩn đoán ngưng thở khi ngủ không?

— Có. Nếu bác sĩ hoặc điều dưỡng nghi ngờ quý vị bị ngưng thở khi ngủ, họ có thể cho quý vị đi làm “khảo sát giấc ngủ.” Khảo sát giấc ngủ có thể được thực hiện tại nhà hoặc tại phòng xét nghiệm giấc ngủ, tùy theo nhu cầu của quý vị. Trong quá trình khảo sát, các thiết bị theo dõi sẽ ghi lại nhịp tim, nhịp thở và các chức năng khác của cơ thể qua đêm. Kết quả xét nghiệm sẽ cho bác sĩ hoặc điều dưỡng biết quý vị có mắc rối loạn này hay không.

Tôi có thể tự làm gì để giúp cải thiện tình trạng ngưng thở khi ngủ của mình không?

— Có. Dưới đây là một số điều có thể giúp ích:

• Tránh nằm ngửa khi ngủ. (Điều này không phải lúc nào cũng thực hiện được, vì mọi người không thể kiểm soát tư thế của mình khi đang ngủ. Hơn nữa, cách này chỉ có ích với một số người.)
• Giảm cân, nếu quý vị thừa cân
• Tránh uống rượu bia, vì rượu bia có thể làm ngưng thở khi ngủ nặng hơn

Ngưng thở khi ngủ được điều trị như thế nào?

— Như đã đề cập ở trên, giảm cân có thể giúp ích nếu quý vị thừa cân hoặc béo phì. Nhưng giảm cân có thể là một thử thách, và phải mất thời gian mới giảm đủ cân để cải thiện tình trạng ngưng thở khi ngủ. Hầu hết mọi người cần điều trị bằng cách khác trong khi nỗ lực giảm cân. Phương pháp điều trị hiệu quả nhất cho ngưng thở khi ngủ là một thiết bị giữ cho đường thở của quý vị mở khi ngủ. Điều trị bằng thiết bị này được gọi là “thở áp lực dương liên tục,” hay CPAP. Người dùng CPAP đeo một mặt nạ vào ban đêm để giúp họ thở liên tục. Nếu bác sĩ hoặc điều dưỡng khuyên dùng máy CPAP, hãy cố gắng kiên nhẫn khi sử dụng. Lúc đầu mặt nạ có thể có vẻ khó chịu khi đeo, và máy có thể có vẻ ồn, nhưng việc dùng máy thực sự rất đáng công. Người bị ngưng thở khi ngủ dùng máy CPAP cảm thấy được nghỉ ngơi nhiều hơn và nhìn chung cảm thấy khỏe hơn. Ngoài ra còn có một thiết bị khác đeo trong miệng gọi là “dụng cụ đeo trong miệng” hay “dụng cụ đẩy hàm dưới.” Thiết bị này cũng giúp giữ cho đường thở mở khi quý vị ngủ. Nhưng các thiết bị này không hiệu quả bằng CPAP trong điều trị ngưng thở khi ngủ. Trong một số hiếm trường hợp, khi không còn cách nào khác giúp ích, bác sĩ khuyên phẫu thuật để giữ đường thở mở. Phẫu thuật này không phải lúc nào cũng hiệu quả, và ngay cả khi có hiệu quả, vấn đề vẫn có thể tái phát.

Ngưng thở khi ngủ có nguy hiểm không?

— Có thể. Người bị ngưng thở khi ngủ không có được giấc ngủ chất lượng tốt, nên họ thường mệt mỏi và kém tỉnh táo. Điều này khiến họ có nguy cơ bị tai nạn xe cộ và các loại tai nạn khác. Hơn nữa, các nghiên cứu cho thấy người bị ngưng thở khi ngủ có nhiều khả năng hơn người khác bị cao huyết áp, nhồi máu cơ tim và các vấn đề tim mạch nghiêm trọng khác. Ở những người bị ngưng thở khi ngủ nặng, việc điều trị (ví dụ, bằng máy CPAP) có thể giúp ngăn ngừa một số vấn đề này.

Câu hỏi thường gặp

Ngưng thở khi ngủ được chẩn đoán như thế nào?

Khảo sát giấc ngủ giúp xác nhận chẩn đoán. Nhịp thở, nhịp tim và các chức năng khác của cơ thể quý vị được theo dõi qua đêm, tại nhà hoặc tại phòng xét nghiệm giấc ngủ, để cho biết quý vị có bị ngưng thở khi ngủ hay không.