CPAP là gì và máy CPAP hoạt động như thế nào?

Liệu pháp áp lực đường thở dương liên tục (CPAP) sử dụng một chiếc máy để giúp người bị ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) thở dễ dàng hơn trong khi ngủ. Máy CPAP làm tăng áp lực không khí trong họng của quý vị để đường thở không bị xẹp xuống khi quý vị hít vào.

Các loại mặt nạ CPAP:

Máy CPAP sẽ được gắn với một trong những loại sau:
  • Mặt nạ che cả mũi và miệng, được gọi là mặt nạ CPAP toàn mặt
  • Mặt nạ chỉ che mũi – gọi là mặt nạ CPAP mũi
  • Mặt nạ áp trực tiếp vào phần dưới mũi, với các đệm dạng gối bịt kín quanh lỗ mũi, được gọi là mặt nạ CPAP gối mũi

Các loại máy CPAP:

Có 2 loại máy CPAP: loại cung cấp áp lực không khí cố định và loại cung cấp áp lực không khí tự động điều chỉnh, thường được gọi là máy Auto hoặc APAP. Không có sự khác biệt về hiệu quả điều trị giữa hai loại máy (CPAP và APAP). Máy APAP thường đắt hơn máy CPAP. Việc trả thêm chi phí cho máy APAP thường không cần thiết và không được khuyến nghị, trừ một số trường hợp chọn lọc.

CPAP hoạt động như thế nào?

Để hiểu cách máy CPAP hoạt động, quý vị nên biết ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn diễn ra như thế nào. Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn xảy ra khi các cơ ở họng và lưỡi xẹp xuống chặn đường thở trong khi ngủ, làm tắc luồng không khí. Sự tắc nghẽn đường thở này gửi tín hiệu đến não rằng cơ thể cần thở, khiến cơ thể tỉnh giấc để hít một hơi thật mạnh, thở hổn hển. Người bị ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn mức độ nhẹ trải qua 5-15 đợt như vậy mỗi giờ ngủ, trong khi người bị ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn mức độ nặng trải qua hơn 30 đợt. Máy CPAP hoạt động bằng cách liên tục thổi luồng không khí nhẹ nhàng, có áp lực qua đường thở. Áp lực không khí tăng lên giúp đường thở không bị xẹp khi quý vị thở.

Hiệu quả của máy CPAP

Khi sử dụng đúng theo hướng dẫn, liệu pháp CPAP có thể cải thiện chất lượng cuộc sống cho những người bị ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn. Quý vị có thể nhận thấy ít ngáy hơn, ít bị tắc nghẽn hô hấp hơn và bớt buồn ngủ ban ngày. CPAP có thể cải thiện tình trạng buồn ngủ và chất lượng cuộc sống, đồng thời có thể làm hạ huyết áp. Việc giảm các cơn đau tim hoặc đột quỵ chưa được chứng minh một cách nhất quán trong các thử nghiệm.

Những khó khăn khi dùng CPAP

Các vấn đề có thể xảy ra khi dùng CPAP bao gồm:
  • Khô mũi và đau họng.
  • Gặp ác mộng và mơ nhiều trong thời gian đầu sử dụng.
  • Nghẹt mũi, sổ mũi và hắt hơi.
  • Kích ứng ở mắt và vùng da trên mặt.
  • Đầy hơi chướng bụng.
  • Rò rỉ khí quanh mặt nạ do mặt nạ không vừa khít.
Quý vị có thể cảm thấy hơi khó chịu vào buổi sáng khi mới bắt đầu dùng CPAP; tình trạng này thường hết sau vài đêm. Các vấn đề thường có thể được giải quyết với sự trợ giúp của bác sĩ chuyên khoa giấc ngủ hoặc nhà cung cấp CPAP của quý vị, ví dụ như điều chỉnh mặt nạ cho vừa và cài đặt các chế độ thoải mái phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

Máy tự động điều chỉnh (APAP) có tốt hơn máy CPAP áp lực cố định không?

Không. Không có sự khác biệt về hiệu quả điều trị giữa máy CPAP áp lực cố định và máy APAP tự động điều chỉnh. Máy APAP thường đắt hơn, và chi phí tăng thêm này thường không cần thiết, trừ một số trường hợp chọn lọc.

Người viết

Dr Bassem Dawood là bác sĩ chuyên khoa hô hấp và giấc ngủ (MBChB (Hons), FRACP) và là bác sĩ trưởng của Sleep and Lung Care, với các lĩnh vực quan tâm đặc biệt là phát hiện sớm và theo dõi ung thư phổi, nốt phổi và siêu âm nội phế quản (EBUS). Bác sĩ khám bệnh tại các phòng khám của Sleep and Lung Care ở Melbourne và làm việc tại Khoa Hô hấp của Northern Hospital.