Cảm lạnh thông thường

Nguyên nhân gây ho, sổ mũi và các triệu chứng khác của cảm lạnh thông thường là gì?

 — Những triệu chứng này thường do nhiễm vi-rút gây ra. Nhiều loại vi-rút có thể xâm nhập vào mũi, miệng, họng hoặc phổi của quý vị và gây ra các triệu chứng cảm lạnh. Hầu hết mọi người khỏi cảm lạnh mà không để lại vấn đề lâu dài. Dù vậy, bị cảm lạnh có thể gây khó chịu. Và nếu con quý vị bị cảm lạnh, có thể khó biết khi nào các triệu chứng đòi hỏi phải đưa trẻ đi khám bác sĩ.

Các triệu chứng của cảm lạnh thông thường là gì?

 — Các triệu chứng bao gồm:
  • Hắt hơi
  • Ho
  • Sụt sịt và sổ mũi
  • Đau họng
  • Ứ đờm trong ngực
Ở trẻ em, cảm lạnh thông thường cũng có thể gây sốt. Nhưng người lớn thường không bị sốt khi bị cảm lạnh.

Làm sao tôi biết mình bị cảm lạnh hay cúm?

 — Cảm lạnh thông thường và cúm đều gây ra nhiều triệu chứng giống nhau. Nhưng chúng cũng có một số khác biệt quan trọng.

Khi nào tôi nên gọi cho bác sĩ hoặc điều dưỡng?

 — Hầu hết những người bị cảm lạnh không cần đi khám bác sĩ hoặc điều dưỡng. Nhưng quý vị nên gọi cho bác sĩ hoặc điều dưỡng nếu quý vị có:
  • Sốt cao trên 38°C kèm theo ớn lạnh rét run, ăn không ngon miệng hoặc khó thở
  • Sốt và đồng thời có bệnh phổi, chẳng hạn như khí phế thũng hoặc hen suyễn
  • Ho kéo dài hơn 10 ngày
  • Đau ngực khi quý vị ho, bị khó thở hoặc ho ra máu
Nếu quý vị trên 75 tuổi, quý vị cũng nên gọi cho bác sĩ hoặc điều dưỡng bất cứ khi nào bị ho kéo dài. Hãy đưa con quý vị đến khoa cấp cứu nếu trẻ:
  • Trở nên lú lẫn hoặc không còn phản ứng với quý vị
  • Khó thở hoặc phải gắng sức để thở
Hãy gọi cho bác sĩ hoặc điều dưỡng của con quý vị nếu trẻ:
  • Không chịu uống bất cứ thứ gì trong một thời gian dài
  • Dưới 4 tháng tuổi
  • Bị sốt và có biểu hiện khác thường so với mọi ngày
  • Ho kéo dài hơn 2 tuần và không thuyên giảm chút nào
  • Nghẹt mũi hoặc chảy nước mũi ngày càng nặng hơn hoặc không đỡ sau 2 tuần
  • Mắt đỏ hoặc có ghèn vàng chảy ra từ mắt
  • Đau tai, hay kéo giật tai hoặc có các dấu hiệu khác của nhiễm trùng tai

Tôi có thể làm gì để cảm thấy dễ chịu hơn?

 — Nếu quý vị là thanh thiếu niên hoặc người lớn, quý vị có thể thử dùng các loại thuốc ho và cảm lạnh không cần toa bác sĩ. Những thuốc này có thể giúp làm giảm triệu chứng. Nhưng chúng sẽ không chữa khỏi cảm lạnh hay giúp quý vị mau khỏe hơn. Nếu quý vị quyết định thử dùng thuốc cảm không cần toa, hãy nhớ làm theo hướng dẫn trên nhãn. Không dùng kết hợp 2 loại thuốc trở lên có chứa paracetamol. Nếu quý vị dùng quá nhiều paracetamol, thuốc có thể gây tổn thương gan. Ngoài ra, nếu quý vị có bệnh tim hoặc đang dùng thuốc theo toa, hãy hỏi dược sĩ xem loại thuốc cảm mà quý vị định dùng có an toàn không.

Tôi cần biết gì nếu con tôi bị cảm lạnh?

 — Ở trẻ em, cảm lạnh thông thường thường nặng hơn so với ở người lớn. Bệnh cũng kéo dài lâu hơn. Ngoài ra, trẻ em thường bị sốt trong 3 ngày đầu của đợt cảm lạnh.

Thuốc ho và cảm lạnh có an toàn cho trẻ em không?

 — Nếu con quý vị dưới 6 tuổi, quý vị không nên cho trẻ dùng bất kỳ loại thuốc cảm nào. Những thuốc này không an toàn cho trẻ nhỏ. Ngay cả khi con quý vị trên 6 tuổi, thuốc ho và cảm lạnh cũng khó có tác dụng. Không bao giờ cho trẻ dưới 18 tuổi dùng aspirin. Ở trẻ em, aspirin có thể gây ra một tình trạng đe dọa tính mạng gọi là hội chứng Reye. Khi cho con quý vị dùng paracetamol hoặc các thuốc không cần toa khác, không bao giờ cho dùng quá liều khuyến cáo.

Tôi sẽ bị bệnh trong bao lâu?

 — Cảm lạnh thường kéo dài 3 đến 7 ngày ở người lớn và 10 ngày ở trẻ em, nhưng một số người có triệu chứng kéo dài đến 2 tuần.

Cảm lạnh thông thường có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng hơn không?

 — Trong một số trường hợp, có. Ở một số người, cảm lạnh có thể dẫn đến:
  • Viêm phổi hoặc viêm phế quản (nhiễm trùng ở phổi)
  • Nhiễm trùng tai
  • Các triệu chứng hen suyễn trở nặng
  • Nhiễm trùng xoang

Làm thế nào để tôi tránh bị cảm lạnh lần nữa?

 — Điều quan trọng nhất quý vị có thể làm là rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước. Dung dịch sát khuẩn tay có cồn cũng có hiệu quả tốt. Vi trùng gây cảm lạnh thông thường có thể sống trên mặt bàn, tay nắm cửa và các bề mặt khác trong ít nhất 2 giờ. Quý vị không bao giờ biết được lúc nào mình có thể chạm phải vi trùng. Đó là lý do vì sao việc rửa tay thường xuyên lại quan trọng đến vậy.

Câu hỏi thường gặp

Cảm lạnh thông thường kéo dài bao lâu?

Ở người lớn, cảm lạnh thường kéo dài từ ba đến bảy ngày, còn ở trẻ em khoảng mười ngày. Một số người có triệu chứng kéo dài đến hai tuần.

Người viết

Dr Bassem Dawood là bác sĩ chuyên khoa hô hấp và giấc ngủ (MBChB (Hons), FRACP) và là bác sĩ trưởng của Sleep and Lung Care, với các lĩnh vực quan tâm đặc biệt là phát hiện sớm và theo dõi ung thư phổi, nốt phổi và siêu âm nội phế quản (EBUS). Bác sĩ khám bệnh tại các phòng khám của Sleep and Lung Care ở Melbourne và làm việc tại Khoa Hô hấp của Northern Hospital.