Giãn phế quản

Giãn phế quản là do tổn thương đường thở khiến đường thở bị giãn rộng ra. Các cấu trúc nhỏ giống như lông (lông chuyển) trên niêm mạc đường thở có thể bị tổn thương hoặc bị phá hủy. Khi đó, dịch nhầy không thể được làm sạch dễ dàng khỏi phổi. Điều này tạo điều kiện cho nhiễm trùng, dẫn đến tổn thương đường thở.

Giãn phế quản có thể xảy ra sau các bệnh nhiễm trùng như cúm, sởi, ho gà hoặc lao. Một số người có miễn dịch kém dễ mắc bệnh này. Giãn phế quản cũng có thể xảy ra ở những bệnh nhân khó khạc đờm (ví dụ bệnh xơ nang).

Triệu chứng

Phần lớn thời gian bệnh nhân cảm thấy khỏe. Triệu chứng chính là ho có đờm. Đờm thường có mùi hôi, gây hôi miệng, và đôi khi cũng có thể ho ra máu. Nhiễm trùng đường hô hấp dưới xảy ra thường xuyên hơn, và nhiều người bị giãn phế quản cũng có các vấn đề về mũi và xoang. Trong những đợt nhiễm trùng đường hô hấp dưới, lượng dịch nhầy tăng lên và có thể nghe thấy tiếng ran ẩm trong lồng ngực.

Ho thường là do đờm tích tụ trong các ống thở và được điều trị hiệu quả nhất bằng vật lý trị liệu đều đặn. Ho ra máu có thể thỉnh thoảng xảy ra và thường là dấu hiệu của nhiễm trùng. Ho ra lượng máu lớn có thể đe dọa tính mạng. Nếu điều này xảy ra, hãy gọi 000 để gọi xe cứu thương. Bệnh nhân giãn phế quản thường bị nhiễm trùng đường hô hấp dưới do các nhiễm trùng đường hô hấp trên nhẹ, vì vậy ngay cả cảm lạnh thông thường cũng cần được xử trí kịp thời. Ở những bệnh nhân giãn phế quản giai đoạn tiến triển, khó thở là một đặc điểm thường gặp, đặc biệt trong những đợt nhiễm trùng.

Khi đến buổi thăm khám, hãy mang theo các báo cáo chẩn đoán hình ảnh ngực gần đây và ghi chép về các đợt nhiễm trùng ngực, các đợt dùng kháng sinh và bất kỳ kế hoạch làm sạch đường thở nào quý vị đang áp dụng.

Các xét nghiệm

Chụp X-quang ngực không phải lúc nào cũng cho thấy những thay đổi gợi ý giãn phế quản. Đôi khi cần chụp CT để chẩn đoán và cho thấy phần nào của phổi bị ảnh hưởng. Xét nghiệm đờm có thể giúp xác định loại vi khuẩn nào đang gây nhiễm trùng và cho phép lựa chọn kháng sinh hợp lý. Bác sĩ chuyên khoa của quý vị sẽ thỉnh thoảng sắp xếp các xét nghiệm hô hấp để giúp theo dõi diễn tiến bệnh của quý vị.

Điều trị

Mục tiêu của điều trị là làm sạch dịch nhầy khỏi lồng ngực. Trong đa số trường hợp, các triệu chứng có thể được điều trị rất hiệu quả bằng vật lý trị liệu và các chương trình tập luyện. Một chương trình riêng cho từng người có thể được xây dựng cùng với chuyên viên vật lý trị liệu và có thể bao gồm tập thể dục, dẫn lưu tư thế lồng ngực, thở chủ động, kỹ thuật thở ra mạnh để tống đờm (huffing), ho hoặc các kỹ thuật vật lý trị liệu khác. Tập luyện có thể được kết hợp với hít thuốc giãn phế quản – một loại thuốc giúp mở rộng đường thở.

Thường cần điều trị kháng sinh, và đôi khi kháng sinh cần được dùng tại bệnh viện. Thuốc giãn phế quản có thể hữu ích. Người lớn bị giãn phế quản cũng nên được khuyến khích tiêm vắc xin cúm hằng năm và vắc xin phòng viêm phổi do phế cầu khi thích hợp.

Bệnh nhân bị bệnh nặng có thể bị khó thở và giảm khả năng gắng sức, nhưng đa số vẫn ổn định trong nhiều năm. Các trường hợp xơ nang thường bị giãn phế quản nặng hơn. Vật lý trị liệu và các chương trình tập luyện giúp cải thiện chất lượng cuộc sống và giảm số đợt nhiễm trùng cũng như số lần nhập viện. Nên cân nhắc việc thăm khám hô hấp định kỳ với bác sĩ chuyên khoa và điều trị kháng sinh kịp thời.