Ho ở người lớn
Ho là gì?
— Ho là một phản xạ quan trọng giúp làm sạch đường thở của cơ thể (khí quản và phế quản, là các ống dẫn khí trong phổi). Ho giúp ngăn mọi người hít những thứ có thể gây hại vào đường thở và phổi. Thỉnh thoảng ho là chuyện bình thường. Nhưng đôi khi, ho là triệu chứng của một bệnh hoặc tình trạng nào đó. Một số kiểu ho được gọi là ho “khan” vì không khạc ra đờm (chất nhầy). Những kiểu ho khác được gọi là ho “ướt” hay ho “có đờm” vì có khạc ra đờm. Một số kiểu ho nhẹ và không gây vấn đề nghiêm trọng. Những kiểu ho khác nặng và có thể gây khó thở.Nguyên nhân gây ho là gì?
— Ở người lớn, các nguyên nhân gây ho thường gặp bao gồm:- Nhiễm trùng đường thở hoặc phổi (chẳng hạn như cảm lạnh thông thường)
- Chảy dịch mũi sau – Chảy dịch mũi sau là khi chất nhầy từ mũi chảy xuống hoặc chảy dọc theo phía sau họng. Chảy dịch mũi sau có thể xảy ra khi mọi người bị:
- Cảm lạnh
- Dị ứng
- Viêm xoang – Xoang là các hốc rỗng trong xương mặt thông với mũi.
- Các bệnh phổi, như hen suyễn và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) – Cả hai bệnh này đều có thể gây khó thở. COPD thường do hút thuốc gây ra.
- Trào ngược axit – Trào ngược axit là khi axit bình thường có trong dạ dày trào ngược lên thực quản (ống dẫn thức ăn từ miệng xuống dạ dày).
- Tác dụng phụ của nhóm thuốc huyết áp gọi là “thuốc ức chế ACE”
- Hút thuốc lá
Tôi có nên gọi cho bác sĩ hoặc điều dưỡng không?
— Hãy gọi ngay cho bác sĩ hoặc điều dưỡng nếu:- Quý vị khó thở hoặc thở có tiếng (khò khè).
- Quý vị bị sốt hoặc đau ngực.
- Quý vị ho ra máu hoặc đờm màu vàng hay xanh.
- Quý vị ho dữ dội đến mức bị nôn.
- Cơn ho của quý vị nặng hơn hoặc kéo dài hơn 10 ngày.
- Quý vị bị ho và sụt cân không rõ lý do.
Tôi có cần làm xét nghiệm không?
— Có thể. Để tìm ra nguyên nhân gây ho, bác sĩ hoặc điều dưỡng sẽ trao đổi với quý vị và thăm khám. Dựa trên các triệu chứng và những yếu tố khác, họ có thể quyết định rằng quý vị cần làm xét nghiệm. Các xét nghiệm này có thể bao gồm:- Chụp X-quang ngực
- Xét nghiệm chức năng hô hấp – Xét nghiệm chức năng hô hấp là thổi mạnh vào một ống. Các xét nghiệm này cho thấy phổi đang hoạt động như thế nào.
- Thử nghiệm dị ứng trên da để tìm ra quý vị dị ứng với gì – Trong thử nghiệm trên da, bác sĩ nhỏ một giọt chất mà quý vị có thể bị dị ứng lên da và châm nhẹ vào da. Sau đó bác sĩ sẽ theo dõi da của quý vị để xem có bị đỏ và nổi sẩn hay không.
- Chụp CT ngực hoặc xoang – Chụp CT là một xét nghiệm hình ảnh tạo ra hình ảnh bên trong cơ thể.
- Xét nghiệm mẫu đờm mà quý vị khạc ra
- Dùng “ống nội soi” để quan sát bên trong mũi, xoang, đường thở hoặc phổi của quý vị
- Các xét nghiệm kiểm tra trào ngược axit – Các xét nghiệm này thường bao gồm việc đưa một ống mỏng qua miệng xuống thực quản của quý vị.
Tôi có thể tự làm gì để hết ho không?
— Có. Để giúp làm dịu cơn ho, quý vị có thể:- Dùng máy tạo ẩm trong phòng ngủ
- Dùng thuốc ho không cần kê đơn, hoặc ngậm viên ngậm trị ho hay kẹo
- Bỏ thuốc lá, nếu quý vị hút thuốc
- Nếu quý vị bị dị ứng, hãy tránh những thứ mà quý vị dị ứng (như phấn hoa, bụi, động vật hoặc nấm mốc)
Ho được điều trị như thế nào?
— Việc điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân gây ho. Ví dụ:- Một số bệnh nhiễm trùng được điều trị bằng thuốc kháng sinh. Nếu nhiễm trùng do vi khuẩn, bác sĩ có thể điều trị bằng kháng sinh. Nếu nhiễm trùng do vi-rút cúm, một loại thuốc khác có thể giúp ích. Nếu nhiễm trùng do một loại vi-rút khác (chẳng hạn như cảm lạnh thông thường), kháng sinh sẽ không có tác dụng.
- Chảy dịch mũi sau được điều trị bằng nhiều loại thuốc khác nhau, có thể ở dạng viên hoặc thuốc xịt mũi.
- Hen suyễn và COPD thường được điều trị bằng các thuốc hít vào phổi (gọi là “thuốc dạng hít”).
- Trào ngược axit có thể được điều trị bằng thuốc làm giảm hoặc ức chế axit dạ dày.
- Nếu quý vị bị ho do tác dụng phụ của thuốc ức chế ACE, bác sĩ có thể đổi thuốc cho quý vị.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào tôi nên đi khám bác sĩ vì ho?
Hãy đi khám bác sĩ sớm nếu quý vị khó thở, thở khò khè, sốt, đau ngực, ho ra máu hoặc đờm đổi màu, nôn do ho, sụt cân không rõ lý do, hoặc ho kéo dài hơn 10 ngày.
