Hội chứng chân bồn chồn

Hội chứng chân bồn chồn là gì?

Hội chứng chân bồn chồn (RLS) gây ra cảm giác khó chịu thôi thúc phải cử động chân khi quý vị nghỉ ngơi, đặc biệt là vào ban đêm. Còn được gọi là bệnh Willis-Ekbom, hội chứng này có thể khiến quý vị khó đi vào giấc ngủ và mệt mỏi vào ban ngày. Hướng dẫn này giải thích các triệu chứng của chân bồn chồn, những nguyên nhân thường gặp như thiếu sắt, cùng các phương pháp điều trị và biện pháp tự chăm sóc có thể làm dịu các triệu chứng.

Trong một số trường hợp, RLS tự xảy ra và dường như di truyền trong gia đình. Trong những trường hợp khác, tình trạng này dường như có liên quan đến các vấn đề y khoa khác. Chẳng hạn, thiếu sắt, có thể xảy ra kèm hoặc không kèm thiếu máu, dường như làm tăng nguy cơ RLS. Các bệnh khác làm tăng nguy cơ RLS bao gồm bệnh thận, tiểu đường và bệnh đa xơ cứng. Mang thai dường như cũng làm tăng nguy cơ mắc RLS ở phụ nữ.

Các triệu chứng của RLS là gì?

Người bị RLS có cảm giác khó chịu thôi thúc phải cử động chân khi nghỉ ngơi. Họ mô tả cảm giác này như kiến bò, râm ran, kéo giật hoặc ngứa ngáy. Và họ nói cảm giác này nằm sâu trong chân – không phải trên da – thường là ở dưới đầu gối. Các triệu chứng này thường nặng dần trong ngày, và nặng nhất vào ban đêm. Các triệu chứng có thể đặc biệt khó chịu khi cố ngồi yên để đọc sách, xem tivi hoặc đi vào giấc ngủ. Nhưng mọi người có thể làm cảm giác này tạm thời biến mất nếu đi lại hoặc cử động chân. Một số người bị RLS thấy chân mình tự cử động khi đang ngủ.

Tóm lại, các triệu chứng:

  • Xảy ra khi quý vị nghỉ ngơi
  • Biến mất nếu quý vị chủ động cử động chân
  • Nặng nhất vào ban đêm
  • Đôi khi bao gồm việc chân tự cử động trong khi ngủ

Kết hợp lại, các triệu chứng của RLS có thể khiến quý vị khó có được một giấc ngủ ngon vào ban đêm. Người mắc bệnh này thường cảm thấy mệt mỏi vào ban ngày.

Có xét nghiệm nào để chẩn đoán RLS không?

Không có một xét nghiệm duy nhất nào xác nhận RLS. Bác sĩ hoặc điều dưỡng có thể biết quý vị có mắc bệnh này hay không bằng cách hỏi về các triệu chứng và thăm khám. Tuy vậy, bác sĩ hoặc điều dưỡng vẫn có thể quyết định cho quý vị đi làm “khảo sát giấc ngủ,” để chắc chắn về những gì đang xảy ra.

Trong khảo sát giấc ngủ, quý vị ngủ qua đêm tại phòng xét nghiệm và được kết nối với các máy khác nhau theo dõi cử động, nhịp tim, nhịp thở và các chức năng khác của cơ thể.

Tôi có thể tự làm gì để cảm thấy dễ chịu hơn không?

Có. Quý vị có thể cảm thấy dễ chịu hơn nếu:

  • Làm những hoạt động giúp đầu óc tỉnh táo trong ngày, chẳng hạn như giải ô chữ
  • Tập thể dục đều đặn ở mức vừa phải
  • Xoa bóp chân (hoặc nhờ người khác xoa bóp)
  • Chườm ấm chân bằng túi chườm nóng hoặc tắm nước ấm
  • Tránh dùng các thuốc có thể làm RLS nặng hơn – Bao gồm thuốc kháng histamine

Tôi có nên đi khám bác sĩ không?

Hãy đi khám bác sĩ hoặc điều dưỡng nếu tình trạng này làm phiền quý vị, hoặc khiến quý vị không có được một giấc ngủ ngon vào ban đêm.

RLS được điều trị như thế nào?

Một số người bị RLS không cần dùng thuốc vì các triệu chứng nhẹ của họ không gây phiền toái thường xuyên. Nếu cần điều trị, có một số loại thuốc mà bác sĩ có thể đề nghị.

Ở những người bị RLS đồng thời mắc một dạng bệnh thận nặng gọi là suy thận, RLS có thể cải thiện với một phương pháp điều trị gọi là chạy thận nhân tạo (còn gọi đơn giản là lọc máu).

Nếu tôi đang mang thai thì sao?

Nếu quý vị đang mang thai, hãy hỏi bác sĩ xem quý vị có cần bổ sung sắt không và những biện pháp không dùng thuốc nào phù hợp. Hầu hết các thuốc dùng cho RLS chưa được chứng minh là an toàn trong thai kỳ. Đối với các triệu chứng nặng, bác sĩ có thể cân nhắc thuốc phù hợp sau khi đánh giá lợi ích và nguy cơ. Tình trạng này thường biến mất hoặc cải thiện đáng kể sau khi sinh.

 

Câu hỏi thường gặp

Hội chứng chân bồn chồn được chẩn đoán như thế nào?

Chẩn đoán thường dựa trên các triệu chứng của quý vị và khám lâm sàng. Thường không cần xét nghiệm, mặc dù bác sĩ có thể sắp xếp khảo sát giấc ngủ để xác nhận những gì xảy ra trong đêm.

Người viết

Dr Bassem Dawood là bác sĩ chuyên khoa hô hấp và giấc ngủ (MBChB (Hons), FRACP) và là bác sĩ trưởng của Sleep and Lung Care, với các lĩnh vực quan tâm đặc biệt là phát hiện sớm và theo dõi ung thư phổi, nốt phổi và siêu âm nội phế quản (EBUS). Bác sĩ khám bệnh tại các phòng khám của Sleep and Lung Care ở Melbourne và làm việc tại Khoa Hô hấp của Northern Hospital.